Ahlakın rotası, yaşamın rotasını belirleme eder


398
398 points


 “Bir  millet kendi durumunu değiştirmedikçe Tanrı onların durumlarını değiştirmez” (Ra’d: 87/11)

mealindeki ayette terbiye ile yaşam arasındaki ilişkiye işaret edilmiştir.

Bu ayetin verdiği dersi, iki açıdan değerlendirmek mümkündür:

Birincisi: Toplumlardaki güzel ahlakın devamı, verilen nimetlerin devamı arasındaki birlikteliğin irdelenmesi:

Örneğin; ayetten şunu algılamak mümkündür: “Bir cemaat, kendisinde bulunan iyi ahlâk ve meziyetleri değiştirip isyana dalmadıkça Tanrı onların elindeki nimetleri değiştirmez.”

Buna karşılık, bir tolum ahlâkını bozar, şerlere, kötülüklere, fesatlara dalar, isyan ederse Tanrı da lütfettiği nimet ve imkânları ellerinden alıp onları perişan eder.

İkincisi: Toplumdaki ahlaksızlığın süresi ile içinde bulunmuş olduğu sıkıntılı durumun süresi arasındaki paralelliğin incelenmesi:

Ayetin bu cihetteki manasını şu şekilde anlayabiliriz: “Bir cemaat taşımış olduğu ahlaksızlığı içinden söküp atmadıkça, yaşamış olduğu maddi-manevi sıkıntılardan kurtulması mümkün değildir.”

Demek ki, güzel terbiye güzel bir yaşamın; kötü terbiye da kötü bir yaşamın vesilesidir. Bu durum, sünnetüllah denilen Tanrı’ın değişmez toplumsal yasalarındandır.

Ahlakın Tanımı: İmam Gazali’ye bakılırsa, “Ahlâk, insan nefsinde/ruhunda yerleşen, tüm fiiller ve davranışlar, hiçbir fikrî zorlama olmaksızın, düşünüp taşınmadan onun yardımıyla kolaylıkla ve kolaylıkla ortaya çıkmış olduğu bir melekedir.”

Abdullah b. Mukaddes’in güzel ahlâk tarifi şöyledir:  “Güzel ahlâk; güler yüz, hayırlı işlerde el açıklığı, bir de asla hiç kimseye eziyet etmemektir.”

Hasan Basrî ise: “Güzel ahlâk; oldukça iyilik yapmak, kötülükten sakınmak ve güler yüzlü olmaktır” der. Bir hadiste peygamberimiz(a.s.v), “Güler yüz sadakadır” buyurmuştur. Arapça Literatürde Tebessüm/Güleryüz; “Tercümeye gereksinim duymayan evrensel bir dil” olarak tanımlanmıştır. 

Ahlâkçılara bakılırsa insan, değiştirilemez ve değiştirilebilir yönleri olan bir varlıktır.

İlâhî kitapların, filozofların ve eğitimcilerin güzel ahlâka teşvikleri insanoğlunun değiştirilmesi mümkün olan yönüyle alakalıdır. “Ben güzel ahlakı tamamlamak suretiyle gönderildim” manasındaki hadis-i şeriften, ahlakın önemi yanında, değişebilirliğini de algılamak mümkündür. İnsan olarak biz özgür iradeye haiz olduğumuz; iyi yada kötüden birsini tercih edebildiğimiz için sorumluyuz. İnsanın sorumluluğu da seçimi elinde olan davranışlarıyla sınırlıdır. Seçimi elinde olmayan işlerden dolayı insan görevli değildir. İnsanın eğitim amacı, kendi durumunu değişim yapmak, aşağıdan yukarıya, kötüden iyiye doğru yol almak, öğrenmekle tekâmül etmek, insanlık ailesinin şerefli bir üyesi olmaktır. Evrensel İslâm ahlâkının aslolan deposu Kur’an ve onun ışığında oluşan Sünnettir. Bu sebeple güzel ahlakı ders veren bazı ayetlerin meallerini takdim etmekte yarar vardır.

 “O takva sahipleri ki, bollukta da darlıkta da Tanrı için harcarlar; öfkelerini yutarlar ve insanları affederler. Tanrı da güzel davranışta bulunanları sever.” (Al-i İmran 3/134)

“Andolsun ki, Resulullah, sizin için, Tanrı’a ve ahiret gününe kavuşmayı umanlar ve Tanrı’ı oldukça zikredenler için güzel bir örnektir.” (Ahzab 33/21)

“(Resulüm! Uhud cenginde Müslümanların yenilgisine sebep olanlara) O vakit Tanrı’tan bir rahmet ile onlara yumuşak davrandın! Eğer sen kaba, katı yürekli olsaydın, asla şüphesiz, etrafından dağılıp giderlerdi. O halde onları affet; bağışlanmaları için yakarış et; iş hakkında onlara danış. Kararını verdiğin zaman da artık Tanrı’a dayanıp güven. Şu sebeple Tanrı, kendisine dayanıp güvenenleri sever.” (Al-i İmran 3/159)

“Gene onlar ki, bir fenalık yaptıklarında, ya da kendilerine zulmettiklerinde Tanrı’ı hatırlayıp günahlarından dolayı derhal tevbe-istiğfar ederler. Aslına bakarsanız günahları Tanrı’tan başka kim bağışlayabilir ki! Bir de onlar, işledikleri kötülüklerde, bile bile ısrar etmezler.” (Al-i İmran 3/135)

 “İyilikle fenalık bir olmaz, Sen (kötülüğü) en güzel bir halde önle. O zaman seninle içinde düşmanlık bulunan kimse, sanki candan bir dost olur.” (Fussilet 41/34)

“(Resûlüm!) Sen af yolunu tut, iyiliği emret ve cahillerden yüz çevir.” (A’raf 7/199)

 


Beğendin mi ? Arkadaşlarınla ​​paylaş!

398
398 points

Sizin Reaksiyon nedir?

Ağlıyorum Ağlıyorum
0
Ağlıyorum
Sevimli Sevimli
0
Sevimli
Nayır Nolamaz Nayır Nolamaz
0
Nayır Nolamaz
Beğenmedim Beğenmedim
0
Beğenmedim
Komik Komik
0
Komik
Sevdim Sevdim
0
Sevdim
Hayran Kaldım Hayran Kaldım
0
Hayran Kaldım
Başarılı Başarılı
0
Başarılı
KuraniKerimde

0 Comments

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Ne OLuşturmak Istiyorsunuz
Standart Soru
Kişilik testi gibi sorular hazırlayabilirsiniz.
Resimli Soru
Bilgi testi. Sorularla bilgi ölçümü yapın.
Anket
Etkili ve görsel anketler hazırlayabilirsiniz.
Makale
Başka sitelerden verileri kolayca entegre ederek listeler hazırlayabilirsiniz
Liste
Etkileyici Yazılar Oluşturabilirsiniz
Oylama Listesi
Kullanıcılar oluşturduğunuz içerikleri puanlayarak en iyi içeriği öne çıkarabilirsiniz.
Caps
Caps Resminizi seçip yükleyin
Görüntü
Resim veya Hareketli Resim
Gif
Hareketli Resimlerle etkileyici listeler oluşturabilirsiniz.