Allah, Ahir şu demek oluyor ki Son ise, ahiret Nasıl sonsuz olur?

Lütfenlog in or register to like posts.
Yazı
Sual Detayı

​”El Ahir isminin anlamı; Allah ‘son’dur, her şeyden sonradır, dolayısıyla Aden ve cehennemden de sonradır. Bu yüzden Ahiret sonsuz olması imkansız. Bundan dolayı aden cehennem sonsuz olursa Allah son olması imkansız.” diyen profesörler var. Bu iddiaların doğruluğu var mıdır? Sizce Ahiret sonsuzdur demek haşa Allah’ın ortağı var demek midir?

Yanıt
Yanıt

Kıymetli kardeşimiz,

Allah Teâlâ;

– Her şeyin yaratıcısı ve ilk illeti olması itibariyle evvel, her şeyi yaşatan ve vefat ettiren olması bakımından ahirdir.

– İlk bilinmesi itibariyle evvel, son olarak varılan olması bakımından ahirdir.

– Zatıyla evvel, sıfatlarıyla ahirdir.

– Önceyi belirlemesi itibariyle evvel, sonuncuyu belirleme etmesi bakımından ahirdir.

– Dönemin haricinde olması itibariyle hem evvel hem de ahirdir.

Dünyada lütfunu esirgememesi bakımından evvel, ahirette mağfiretiyle işlem etmesi itibariyle ahirdir.

Bu sonuncu yoruma nazaran evvel rahman adıyla, ahir de rahîm ismiyle yakın anlamlı kabul edilir.

Soruda geçen iddia yeni değildir. Nitekim, Cehm b. Safvan, Allah’ın “kendisinden başka hiçbir varlık bulunmayan” anlamındaki ahir adını kanıt göstererek ahiret hayatında aden ile cehennemin, içindekilerle beraber bigün yok olacağını iddia etmiştir. Ona nazaran Allah başlangıçta tek ve ilk olduğu şeklinde sonuçta da tek ve son olacaktır; onun haricinde aden ve cehennem halkı şeklinde bazı varlıkların bulunması tek (ahad) ve son (ahir) olma prensibine aykırıdır.

Cehm b. Safvan’ın bu görüşü âlimlerin büyük çoğunluğu tarafınca hem naslara, hem de akla aykırı görülerek reddedilmiştir. Bundan dolayı ahiret hayatıyla ilgili ayet ve hadisler bu yaşamın ebedî bulunduğunu açıkça ifade etmektedir.

Sadece bu ebediyet (kalım), Allah’ın zatına mahsus olan “kendiliğinden ve değişmez” hususi durumunu taşımaz. 

Şu halde; Aden, cehennem ve içinde olanların ebediyen var olması, Allah’ın onları ebediyen var etmesiyledir, ebedilik onların zatına ilişkin bir özellik değildir. Bu sebeple de Allah’ın ahir, kalımlı, sonsuz ve benzeri isimleriyle çelişecek bir durum söz mevzusu değildir.

Cehm b. Safvan, Hadisçiler ve müctehid imamlar tarafınca eleştiri ve tekfir edilmiştir. (Dârimî, er-Red ʿale’l-Cehmiyye (nşr. Gösta Vitestam), Leiden 1960, s. 4, 93-97)

Hatta Mu‘tezile ulemasınca bile, Cehm b. Safvan sapık kabul edilmiştir. (Hayyât, el-İntiṣâr, s. 92)

Buna karşın Mutezile’ye genel olarak etki etmiş olduğu, ek olarak imamet mevzusundaki görüşlerinin Mürcie’yi, irade mevzusundaki görüşlerinin ondan sonra gelişen Cebriyye’yi etkilediği kabul edilmektedir.

Teşbihten kurtulmak için Allah’a “vücûd” sıfatını bile atfetmekten kaçınacak derecede aşırı bir tenzih anlayışı geliştiren Cehm b. Safvan’ın görüşleri daha ziyade ölümünden sonrasında yayılmış ve taraftarları hicrî V. yüzyıla kadar müstakil bir fırka olarak Cehmiyye adıyla devam etmiştir.

İlave informasyon için tıklayınız:

İnsana ebedi hayat verileceğine göre Allah’ın Ahir olması nasıl izah …

Slm ve yakarma ile…
Sorularla İslamiyet

Ahmet Feyzullah tarafınca Cu, 28/06/2019 – 20:02 tarihinde gönderildi

Reactions

0
0
0
0
0
0
Already reacted for this post.

Reactions

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir