“Tanrı (cc) alimdir, her şeyi bilir.” demek, kadere inanç etmek için kafi midir?


Yanıt
Yanıt

Kıymetli kardeşimiz,

Yazgı, Tanrı’ın ilminin bir nevi olduğuna gore, Tanrı’ın ilminin her şeyi kuşattığını idrak etmek, kaderi mühim seviyede kavramaya destek sağlar.

Sadece, eğer bir tek bu kadar kafi olsaydı, eskiden beri tüm İslam alimleri -Tanrı’ın sonsuz ilmine inanç ettikleri halde- yazgı noktasında fazlaca değişik görüşler, değişik deliller ortaya koymaları, bazılarının bu mevzuda susmayı tercih etmeleri şeklinde hususlar olmazdı.

Bu durum gösteriyor ki, kaderi idrak etmek Tanrı’ın sonsuz ilmini fazlaca iyi kavramakla birlikte, O’nun hakkaniyet, kudret, hikmet, irade sıfatları şeklinde daha pek fazlaca sıfatları da yakından tanımak ve algılamak gerekir.

Şu sebeple, yazgı ilmin bir nevi olmakla birlikte, Tanrı’ın bin bir isim ve sıfatlarının da tecellisidir. Asla eğer olmazsa, sıfat-ı sübutiye ve sıfat-ı selbiye şeklinde ehemmiyet arz eden bazı sıfatların anlamlarını kati olarak hazmetmekle birlikte, mevzuyu zihne yakınlaştıran, akla kabul ettiren -yaşanan, yaşanabilen- bazı misalleri de özümsemek gerekir.

Soruda geçen mevzuya işaret eden bir hadis meali şöyledir:

“Sizden asla kimse yoktur ki, aden ve cehennemdeki yeri bilinmiş olmasın.” (Müslim, Yazgı 7)

Tanrı, her şeyi bilir. Bildiğini belirleme ve takdir eder. Daima Cenâb-ı Hakk’ın ilmini, hikmetler ve maslahatlar takip eder. Tanrı, hikmet ve maslahata gore iş yapma mecburiyetinde değildir. Sadece, O’nun bilimsel iyi mi her şeyi kuşatmışsa hikmeti de, aynı şekilde her şeyi kuşatmıştır. O hem Alîm’dir, hem de Hakîm’dir. Bu tarz şeyleri birbirinden ayırmak mümkün değildir.

adsense

Nerede ilim tecelli eder, kudret ve irade iç içe çiçek şeklinde açarsa, derhal peşinden bir hikmet ışıldamaya adım atar. Oysa biz, bu maslahat ve hikmetleri bilmediğimiz için fazlaca kere mükellefiyetleri hoş görmeyebiliriz. Bunların, -fıkıh ıstılahıyla ifade edecek olursak- hüsün li gayrihi, kısaca neticeleri itibarıyla güzel bulunduğunu idrâk edemeyiz. Meseleye bu açıdan bakılabilse, yaratılışın netice itibarıyla fazlaca hikmetli ve fazlaca güzel olduğu ortaya çıkacaktır. Şerlere ulaşınca, onlar bizim hususi kesbimize bağlıdır…

Olayların arka yüzünü, meselenin tatlı yönünü gösteren bir örnek Hz. Yusuf (as)’dır. Mısır’a azîz olmak için, öncelikle kuyuya atılmak, sonrasında köle şeklinde satılmak, peşinden zindana tıkılmak gerekiyormuş. Hz. Yusuf (as) da bunların hepsini görmüş ve çekmişti. O tüm bu imtihanları bir nebiye yakışır şekilde başarıyla atlatmıştı. Dış yönüyle zor ve çetin görünen bu olayların arka yüzünde, iç yönünde tüm milletin kaderine başat olma şeklinde bir pâye vardı ve o bunlara erişti.

Tanrı Resûlü (asv) de mi’râca bu şekilde sıkıntılı aniden çıkmıştı. Hâdiseler hep aleyhindeydi. Müslümanlar muhasara altına alınmışlardı. Kendisini en fazlaca destekleyen iki insan vefat etmişti. Artık Hz. Hatice  (r.anha) ve Ebû Talib cismanî hayatta Tanrı Resûlü (asv)’ın yanında olmayacaklardı. Taif’e gitmiş, fakat kabul görmemişti. (İbn Kesîr, el-Bidâye, 3/151-166) İşte tam bu esnada Tanrı Resûlü (asv)’ne gökten bir çağrı geldi. Derken imkân ve vücûb arası bir makama erdi. Evet bir yere ulaştı ki, orada Cibril (as) bir tek O’nu seyretmekle yetindi. Şu sebeple parmak ucu kadar dahi ilerlemesi mümkün değildi. (İbn Kesîr, a.g.e. 3/135-145)

İşte Tanrı’ın ilminde her vaka başlangıç ve neticeleri yönüyle bu şekilde sırdan bir yumaktır. Kısaca, Tanrı, hem Zâhir hem de Bâtın olması hasebiyle, hâdiselerin hem mülk hem de melekût yönünü bilmektedir. Ve yazgı de O’nun bu ilminin sırlı bir ünvanı anlama gelir. Bu keyfiyetiyle de yazgı Levh-i Mahfuz hakikatinin bir başka adıdır.

İlave informasyon için tıklayınız:

Bizim ne yapacağımız, kaderimizde yazılmış ise, ne suçumuz var? Allah cennet veya cehenneme gideceğimizi biliyorsa, ne diye bizi bu dünyaya gönderdi?

Slm ve yakarış ile…
Sorularla İslamiyet

Sorularlaislami… tarafınca Sa, 28/09/2010 – 00:00 tarihinde gönderildi

adsense

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

“Tanrı (cc) alimdir, her şeyi bilir.” demek, kadere inanç etmek için kafi midir?

Ne OLuşturmak Istiyorsunuz
Standart Soru
Kişilik testi gibi sorular hazırlayabilirsiniz.
Resimli Soru
Bilgi testi. Sorularla bilgi ölçümü yapın.
Anket
Etkili ve görsel anketler hazırlayabilirsiniz.
Makale
Başka sitelerden verileri kolayca entegre ederek listeler hazırlayabilirsiniz
Liste
Etkileyici Yazılar Oluşturabilirsiniz
Oylama Listesi
Kullanıcılar oluşturduğunuz içerikleri puanlayarak en iyi içeriği öne çıkarabilirsiniz.
Caps
Caps Resminizi seçip yükleyin
Görüntü
Resim veya Hareketli Resim
Gif
Hareketli Resimlerle etkileyici listeler oluşturabilirsiniz.