Baba kızına yaşam boyu bakmakla yükümlü mü?

Lütfenlog in or register to like posts.
Yazı

Sual Detayı

Bakmazsa günaha mı girer? Baba, kızını zorla çalıştırabilir mi?
Kız yada adam evlatların, torunların, dede ve nenelerin, amca dayı hala benzer biçimde akrabaların nafakaları ve bu nafakaların kimlere ilişkin olduğu mevzusunda detaylı data verir misiniz?
Ek olarak nafakadan maksat nedir, bunun içine neler girer?

Yanıt

Yanıt

Kıymetli kardeşimiz,

Kuran’da, evlatların ve annelerinin nafakalarının, temel ihtiyaçlarının düzgüsel ölçülerde karşılanmasının babaya ilişkin bir vazife olduğuna işaret edilmektedir. (Bakara, 2/233)
Nafakanın kapsamına yiyecek, giyecek ve konut gereksinimleri girer.

Kız evladı büyük de olsa, evleninceye kadar geçimi babaya aittir. Evlendikten sonrasında bu yükümlülük kocasına geçer. Kocası ölür yada boşanırlarsa hanım gene babasının evine döner. Hanım çalışıp kazanmaya zorlanamaz. Fakat İslâmî ölçüler içinde bir iş yada meslekte çalışıp kazanmak isterse bu da câizdir.

Desteğe muhtaç durumda olanlara çevresindeki kişilerin imkanları nisbetinde yardımda bulunması din ve terbiye kurallarının gereği olmakla beraber hukuk düzenleri çoğu zaman belirli düzeydeki yakınların bazı durumlarda birbirine yardım etmesini hukukî müeyyideye bağlamıştır.

İslam hukukçuları da ebeveyn-evlat ve birbirinin mirasçısı olan akraba içinde yardımlaşma ve nafaka yükümlülüğüne işaret eden ayet ve hadislerle fıkhın genel ilkeleri ışığında hısımlık nafakasıyla ilgili varlıklı bir öğreti oluşturmuşlardır. (ayet ve hadisler için bk. Bakara 2/233; İsrâ 17/23; Ankebût 29/8; Lokman 31/14; Müsned, II, 226; IV, 64, 163; V, 377; İbn Mace, Tecim, 64; Ebu Davud, Edeb, 119-120; Büyu, 77)

Hısımlık nafakası aralarında kan bağları bulunan yakınlar bakımından söz mevzusu olur; sıhrî hısımlık ve süt hısımlığı nafaka yükümlülüğü doğurmaz. Hısımlık nafakasında yükümlülük karşılıklıdır; bugün nafaka alacaklısı olan hısım şartların değişmesiyle aynı yakınına karşı nafaka borçlusu durumuna gelebilir.

İslam hukukçuları hangi kan hısımlarının birbirinden nafaka alabileceği mevzusunda değişik görüşlere haizdir.

Hanefî mezhebinde hısımlık nafakası usul  (anne, baba, büyükanne ve büyükbabalar) füru (çocuklar ve torunlar) ve mahrem (birinin hanım ötekinin adam olduğu var sayıldığında evlenmeleri yasak olacak) yakınlar içinde uygulanır; kısaca zevi’l-erhamdan olan amca, dayı ve hala, teyze benzer biçimde yakınlar da bu kapsamdadır.

Şafi mezhebinde ise nafaka yükümlülüğü bir tek usul-fürû içinde cereyan eder.

Fıkıh terminolojisinde gerek Allah hakları gerekse kul hakları kapsamındaki malî yükümlülüklerini yerine getiremeyecek derecede darda olan kişiye “mu‘sir”, bu duruma “i‘sâr” denir.

Kafi mal varlığı yada geliri olmayan evlatların nafakaları erişkinlik dönemine kadar babaları, yoksa öteki usulleri yada yakınlarınca karşılanır.

Bununla beraber çocukluk dönemindeki fürûun, kafi mal varlığı yada geliri var ise usulü ya da öteki yakınlarının nafakasını karşılama zorunluluğu bulunmayıp harcamaları kendi mal varlığından karşılanabilir.

Erişkinlik çağına girmiş olan adam fürû, kötürümlük, aklî dengesindeki bozukluk, öğrencilik yada askerlik benzer biçimde sebeplerle gelir temininden acizse ya da çalışıp kazanma hürriyetine haiz değilse nafakası usulü yada hısımları tarafınca karşılanır.

Erişkinlik çağına girmiş kız evli değilse -gelir temininden aciz olmasa bile- nafakası gene usulü yada hısımları tarafınca karşılanır.

Usul erkekse varlıklı olmasa da çalışıp kazanarak fürûunun nafakasını karşılamak zorundadır; kadınsa nafaka borçlusu sayılabilmesi için varlıklı olması şarttır.

Usul dışındaki hısımların nafaka borçlusu sayılmaları da zenginlik şartına bağlanmıştır; yoksul olmaları durumunda emek harcayarak nafaka ödemek zorunlulukları yoktur.

Usulün fürûdan nafaka alabilmesi için yoksul olması şarttır. Bu hususta İslam hukukçuları görüş birliği içindedir. Bazı fakihler ek olarak çalışıp kazanma gücünden de yoksun olması icap ettiğini ifade eder; sadece fakirliği kafi kabul eden görüş İslam hukukunun genel prensiplerine daha uygundur (Hassaf, Kitabü’n-Nafakat, Ankara 1978, s. 17; Kasani, Bedâʾiʿ 4/35)

Öte taraftan fürûun yoksul olan, fakat çalışıp kazanma olanağına haiz bulunan usulünün nafakasını teminle yükümlü kılınabilmesi için varlıklı olması şarttır. Kötürümlük benzer biçimde bir sebeple devamlı acizlik içindeki yoksul usulün nafakasından görevli olması için varlıklı olması koşul değildir, çalışıp kazanma imkânına haiz olması yeterlidir; bu durumda mahkeme fürûun çalışıp kazanarak usulünün nafakasını sağlamasına hükmedebilir.

Usul-fürû dışındaki yakınların birbirlerinden nafaka isteyebilmeleri için fakirlikleri yanında çalışıp kazanma imkanından da yoksun olmaları şarttır.

Kendisine bakacak bir hısımı bulunmayan kimsenin nafakasının devlet tarafınca karşılanacağı hususunda İslam hukukçuları ittifak halindedir.

Nafaka, insanoğlunun yaşamını sürdürebilmesi için lüzumlu olan ihtiyaçların tamamını içine alır.

Kaynaklarda bu gereksinimler içinde besin maddeleri, giyim eşyası, konut ve konut için lüzumlu ev eşyaları, hizmetçi harcamaları, küçüklerin bakım giderleri, tedavi ve doktor harcamaları, evlendirmedeki çeyiz harcamaları ve ölüm halindeki defin harcamaları sayılmıştır.

Bunların tamamının nafaka kapsamında sayılıp sayılmayacağı hususunda değişik görüşler bulunsa da İslâm hukukçularının, ihtiyaçların karşılanmasında lüks ve gösterişe kaçmamak kaydıyla genel prensiplere ve bilhassa örfe bakılırsa makul bir belirleme yapılması gerektiği noktasında birleştikleri görülür.

İlave data için tıklayınız:

NAFAKA | Sorularla İslamiyet

Babanın erkek ve kız çocuğuna bakma yükümlülüğünün şartları

Şafi mezhebine göre nafaka ile ilgili hükümler nelerdir? | Sorularla …

Akil baliğ / ergen olan çocukların bakımı, nafakası kime aittir …

Merhaba ve yakarış ile…
Sorularla İslamiyet

burcuciftci98 tarafınca Sa, 24/09/2019 – 20:01 tarihinde gönderildi

Reactions

0
0
0
0
0
0
Already reacted for this post.

Reactions

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir