Bilimde kanun ne anlamına gelir?

Lütfenlog in or register to like posts.
Yazı
Sual Detayı

Örnek olarak yer çekimi kanunu Allah(c.c.)’ın atomları belirli şekilde hareket ettirmesiyle oluşan bir şey midir? Kanunun ne işe yaradığını kolay bir halde açıklayabilir misiniz?
Ayrıcas kanun ve namus aynı mıdır?

Yanıt
Yanıt

Kıymetli kardeşimiz,

Kanun: Kainatta Allah’ın koyduğu değişmez düzen anlamına gelir.

Evren-i emirin her bir tecelli ve cilvesinin tek tek adına kanun denir. Örnek olarak, komut aleminde yerin cisimleri çekme komutuna “yer çekimi kanunu” diyoruz. Suyun cisimleri kaldırma komutuna “suyun kaldırma kanunu” diyoruz vs…

Demek ki, çeken yer değildir, Allah’ın emridir; kaldıran su değildir, Allah’ın emridir.

Şu varlık âlemi için bazı ikili tasnifler yapılmış bulunuyor; dünya ve ahiret, mülk ve melekût, gayb ve şahadet âlemleri benzer biçimde. Bunlardan birisi de “âlem-i halk ve âlem-i komut.” Komut âlemi, halk âleminin, tabir caizse, yönetim merkezlerini içine alır.

Gövde ruhtan yönetim edilmiş olduğu benzer biçimde, kâinattaki tüm eşyanın sevk ve idaresinde esas olan bir kanunlar manzumesi vardır. Tüm bunlar komut âleminden haber verirler. Tabiatta yargı devam eden tüm kanunlar hep komut âlemindendirler.

Tabiattan söz edilirken, “şeriat-ı fıtriyye” ve “şeriat-ı ilâhîyye” benzer biçimde tabirler kullanılır ve Mesnevî-i Nuriye’de, “Kavanin dedikleri şey, her biri şu şeriatın birer meselesidir…” (bk. Mesnevi-i Nuriye, Nokta) denilirken, İşarâtü’l-İ’caz’da, “Nevamis ise, onun meseleleridir…” ibaresi yer alır. (bk. İşaratü’l-İ’caz, Bakara Suresi, 21-22. ayet Tefsiri

Bu cümlelerde kavanin (kanunlar) ile nevamis (namuslar) aynı manada kullanılmıştır. Başka risalelerde de bunların birbiri yerine kullanılabildiğini görüyoruz.

Şu var ki, namus kelimesinin gizlilik ve sır manası da taşımış olduğu dikkate alındığında, arada ince bir fark olduğu bir aşama hissedilir. Nitekim “Kanun emirdendir, namus iradedendir.” cümlesinde bu farka işaret edilmiştir.

Kanun daha umumî, namus ise hususîdir. Parmaklarımızın, ana hatlarıyla, aynı yapıya haiz olmaları bir kanundur ve bu kanun her insana uygulama edilmiştir. Fakat parmak izlerimizin birbirinden değişik kılınmaları bir “namus” olarak düşünülebilir.

Bahar, yer çekimi, güneş cazibesi,.. bu alemde hükmeden fıtrî şeriatın birer kanunu, birer meselesidirler. Bunun yanında, annelerin şefkat sahibi olmaları ve yavrularını böylece bağırlarına basmaları da bir kanundur. Fakat bunun yer çekiminden farkı da açıktır. İşte madde âleminden uzak ve yer çekiminden daha latîf olan bu ilâhî esas, bir namus kabul edilebilir.

Allah, yavruları böylece annelerine bağlamayı irade etmiştir. Bu yönüyle “namusun iradeden olduğu” söylenebilir. Öteki kanunlar da gene ilâhî irade ile vücut bulmuşlardır, fakat şefkatte, tabiattaki zahirî sebepler ve kanunlar söz mevzusu olmadığından, irade daha açık olarak kendini göstermektedir.

Cemiyet hayatımızı ayakta tutan, saygı, acıma, acıma benzer biçimde esaslar da birer “namus” olarak kabul edilebilirler.

İlave informasyon için tıklayınız:

Suyun kaldırma kanunu ve yer çekimi kanunu gibi kuvvetler nedir …

Slm ve yakarış ile…
Sorularla İslamiyet

HacıYusuf tarafınca Sa, 11/06/2019 – 20:00 tarihinde gönderildi

Reactions

0
0
0
0
0
0
Already reacted for this post.

Reactions

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir