Hanefilerin, hürmeti müsahare mevzusundaki delilleri kafi midir?

- Hanefilerin görüşü dokunma ve bakma ilişkiye götüren iki şeydir ve ihtiyat zamanında bunların yerini alır. Oysa çok meşhur bir kaidedir ki, yakin şek ile zayi olmaz.


Sual Detayı

– Hanefilerin görüşü dokunma ve bakma ilişkiye götürmüş olan iki şeydir ve ihtiyat zamanında bunların yerini alır. Oysa fazlaca meşhur bir kaidedir ki, yakin şek ile zayi olmaz.

– Burda resmen yakin olarak malum nikahın ihtiyat diyerek şek ile zayi edilmesi söz mevzusu değil mi?

– Bir de hanefilerin hüccet edinmiş olduğu bir hadis var. “Kim, bir kadının fercine bakarsa, o hiç kimseye bakmış olduğu o kadının anası helal olmaz, kızı da helal olmaz.” şeklinde. Aancak bu hadis İbni Mesud’da mevkuf diye geçiyor. Üstelik cinsel ilişkiden kinaye de olabilir deniyor. Yanlış bilmiyorsam gene Ehl-i sünnet bir hadis alimi Darekutni de buna zayıf demiş.

– Bakmak, dokunmak da zinaya giden yollar olarak haram, fakat hiçbir vakit zina ile eş tutulmamışken, niçin burada eş tutuluyor?

– Hepsi doğru mu; bir Ehl-i sünnet mezhebi, üstünde kuşku bulunan delillerle hem de bu kadar mühim neticeleri olan şeyler söylemez değil midir? Bu iyi mi olabiliyor?

Yanıt
Yanıt

Kıymetli kardeşimiz,

– Öncelikle şunu biliyoruz ki, her mezhebin takip etmiş olduğu bir metodu vardır. Genel kurallarına uygun olan zayıf rivayet yada tevilleri ön plana çıkarabiliyorlar. Bu sebeple, herhangi bir mezhebin zayıf bir argümanı kullanımı anlaşılabilir. Hatta meşhur muhaddis Tirmizi, “mamûlun bih” (ümmetin kendisiyle amel etmiş olduğu) zayıf bir hadisi, daha güçlü bir hadis rivayetine tercih edebilmiş ve kitabına almıştır. Bundan dolayı, ona gore, ümmetin bir mevzuyu kabul edip onunla amel etmesi, onun doğruluğu için başlı başına bir delildir.

Bu açıklamalardan da anlaşıldığı suretiyle, bir mezhebin doğru olarak kabul etmiş olduğu bir mevzu, bir tek kanıt olarak gösterdikleri hadis ve benzeri argümanlar değil, bununla beraber kendilerinin kati olarak doğru kabul ettikleri genel prensiplerinin toplamından meydana gelen bilgilerdir.

Yalnız bu mevzu değil, dört mezhebin her birisinde bir ihtimal bu şekilde onlarca zayıf görünen aklî ve naklî deliller vardır. İşte bu delillerin bir dayanak kabul edilmesi, aslolan prensipleriyle uyum sağlamış olduğu için zayıf da olsa, o prensiplerle güçlendiğini düşünüp kabul etmişlerdir.

– Aslolan mevzumuza ulaşınca;

Hanefilerin bu mevzuda kullandıkları delillerden biri de

adsense

“Daha ilkin geçen durum bir tarafa, bundan bu şekilde babalarınızın nikâhladığı bayanları artık nikâhlamayın.”(Nisa, 4/22)

mealindeki ayettir.

Onlara gore, ayette yer edinen “babalarınızın nikâhladığı bayanlar” mealindeki ifadeden maksat, nikah akdi değil, cinsel ilişkidir. Buna gore ayetin manası: “Bundan bu şekilde babalarınızın cinsel ilişki kurduğu bayanları artık nikâhlamayın.” şeklindedir.

Cinsel ilişki genel bir ifade olup, meşru ilişki yanında gayrimeşru ilişkiyi de içine alır. O halde, ayetten şunu idrak etmek mümkündür:

“İster sahih bir nikah akdiyle olsun, ister zina ile olsun, babaların ilişkide bulunmuş olduğu hanımlarla, onların evlatları evlenemez.” (bk. el-İhtiyar li talili’l-muhtar, 3/88; Bedaiu’s-Sanai’, 2/261)

– Burada sizin de işaret ettiğiniz şeklinde, Hanefiler, ihtiyat oranı olarak “kadının fercine dokunmayı yada şehvetle bakmayı” da aynı şekilde değerlendirmişler ve soruda yer edinen hadis rivayetini de ayrı bir kanıt olarak zikretmişlerdir. (el-İhtiyar, Bedaiu’s-Sanai’, a.y.)

– Bu mevzuda, Ebu Hanife’nin yanında Kasım, Hasan, Mücahid, Mekhul, Hammad şeklinde alimler de İbn Mesud’un merfu olarak rivayet etmiş olduğu

“Kim bir kadının fercine bakarsa, onun anası ve kızı ona helal olmaz.” (bk. İbn Kudame, el-Muğni, 7/121)

manasına gelen hadis rivayetine dayanarak, aynı görüşü beyan etmişlerdir.

– Sadece, İmam Şafii ve alimlerin büyük çoğunluğu bu görüşe katılmamıştır. (İbn Kudame, el-Muğni, a.y.)

Söz mevzusu haberin mevkuf ve zayıf olduğu da belirtilmiştir. (İbn Kudame, el-Muğni, a.y.)

– el-Fetava’l-Hındiye’de de özetle şu görüşe yer verilmiştir:

“Bir kimse, şehvetle bir kadının fercine bakarsa, o hanım o kişinin oğullarına haram olur, sıhriyet bağları gerçekleşir.” (bk. el-Fetava’l-Hındiye, 7/274)

– Bu mevzuda İbn Hacer de İbn Ebi Şeybe’nin “Kim bir kadının fercine bakarsa, onun anası ve kızı o kişiye haram olur.” şeklinde yapmış olduğu rivayete Beyhaki’nin zayıf söylediğini belirtmiştir.(bk. İbn Hacer, 9/157)

Slm ve yakarma ile…
Sorularla İslamiyet

Eyüp Kaan tarafınca Pt, 04/11/2013 – 01:23 tarihinde gönderildi

adsense

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Hanefilerin, hürmeti müsahare mevzusundaki delilleri kafi midir?

Ne OLuşturmak Istiyorsunuz
Standart Soru
Kişilik testi gibi sorular hazırlayabilirsiniz.
Resimli Soru
Bilgi testi. Sorularla bilgi ölçümü yapın.
Anket
Etkili ve görsel anketler hazırlayabilirsiniz.
Makale
Başka sitelerden verileri kolayca entegre ederek listeler hazırlayabilirsiniz
Liste
Etkileyici Yazılar Oluşturabilirsiniz
Oylama Listesi
Kullanıcılar oluşturduğunuz içerikleri puanlayarak en iyi içeriği öne çıkarabilirsiniz.
Caps
Caps Resminizi seçip yükleyin
Görüntü
Resim veya Hareketli Resim
Gif
Hareketli Resimlerle etkileyici listeler oluşturabilirsiniz.