Katılım bankalarından vadeli olarak vasıta almanın bir sakıncası var mı?

Lütfenlog in or register to like posts.
Yazı

Sorunuzla ilgili olarak Tecim ve Faiz adlı kitabımızda yer edinen aşağıdaki detayları okumanızı tavsiye ederiz:

“Belli mallar tüketici kredisiyle de vadeli olarak da alınabilir. Tüketici kredisinin daha hesaplı olduğu iddia edilerek deniyor ki:

“Otomobili tüketici kredisi ile alırsam banka adıma kredi tahsis eder ve parayı satıcıya verir. Ben de krediyi, bankaya taksit taksit öderim. Alınan borçla meydana getirilen ödeme içinde bir fark doğar. Benzeri fark veresiye satışta da doğar. Neticede veresiye satanın da bankanın da yapmış olduğu finansman sağlama işlemidir. Helâl ise her ikisi de helâl, haramsa her ikisi de haram olmalıdır.”

Tüketici kredisi, bankadan alınan borçtur. Onun üstüne meydana getirilen her ilave faizdir. Otomobili kredi ile alınca iki işlem yapılmış olur. Birincisinde bankadan örneğin 15.000 lira borç alınır ve 17.000 lira borçlanılır. Bu, açıkça faizdir. İkinci işlemde otomobil peşin 15.000 liraya alınır.

Vadeli alımda ise peşin fiyatı 15.000 lira olan otomobil 18.000 liraya alınmış olur. Bunda faiz yoktur.

Vadeli alım

Kredili alım

Örneğimizde otomobil, faizli borçla daha ucuza alınmıştır. Ucuzluk – pahalılık ayrı, faizli olup olmamak ayrıdır.

Mevzuyu bir de şöyleki anlatalım. Aynı marka ve aynı model birer otomobil almak için Ahmet ile Mehmet beraber bir oto galerisine giderler. Otomobilin peşin fiyatı 15.000 lira. Ahmet onu, bir yıl vadeli 18.000 liraya alır. O sırada Hasan gelir; Mehmet’e “15.000 lira vereyim, otomobili peşin al, bana bir yıl içinde 16.000 lira öde” der; Mehmet de kabul eder ve otomobili peşin 15.000 liraya alır. Bunun faizli borç olduğu açıktır. Fakat otomobili Hasan alıp Mehmet’e satsaydı faiz olmazdı.

Deniyor ki:

“Aslolan sorun finansman sağlamak değil midir? Hasan otomobili kendi adına alıp satsa bile onun niyeti otomobil almak değil, finansman sağlamaktır. Esas burayı aydınlatmak gerekir. Evet, burada şeklen bir farklılık var, fakat işin aslı itibariyle faizli işlemle bunun içinde bir fark yokmuş benzer biçimde gözüküyor. İki şahıstan biri otomobili, ticarî yoldan daha pahalıya, diğeri faizli dediğimiz yoldan daha ucuza almış oluyor. İşin aslı bir otomobil almaktır. Bu bir hukukî fark benzer biçimde gözüküyor; ikisi içinde temel bir fark var mıdır?”

Hukukî fark, temel farktır. O fark bu iki şeyi ayırmakta, birine alım satım, diğerine de faizli işlem denmesine sebep olmaktadır. Bu rahat bir fark olmadığı için bankalar taşıt kredisi verme yerine taşıt satışı yapamazlar. Bundan dolayı o süre kredi kurumu değil, ticari kurum olurlar. Bu onların ne yapısına ne de işleyişine uyar.

“İşin aslı bir otomobil almaktır.” deniyor. Doğru, fakat biri faizli yoldan, diğeri de faizsiz yoldan almaktır. Örneğin bir elma ağacının yanına iki şahıs gelse, biri kabını doldurup gitse, diğeri ağacın sahibinden izin aldıktan sonrasında kabını doldursa, birincisi hırsız sayılıp cezalandırılır, fakat ikincisine bir şey denemez. Bu hırsızlık vakası, “İşin aslı elma yemektir.” denerek savunulamaz.

Hukukî fark, temel fark olduğundan, otomobillerde bir kusur ortaya çıksa ve geri verilse, onu veresiye alan, ödediği peşinatı, taksitleri ve imzaladığı senetleri alır ve işi bitirir. Diğeri bir tek 15.000 lirayı alır, fakat faizli borcu devam eder. Otomobili Hasan yada banka alıp Mehmet’e satsaydı; “Otomobil almaya niyetim yoktu, onu senin için aldım.” deyip geri almazlık edemezdi.

Bir de vadeli satışlarda fiyat farkının, geçerli faiz hadlerine gore hesap edilmiş olduğu öne sürülüyor. Malını vadeli satan hepimiz, vade farkı isterken bir hesap yapar. Hesabı, faiz hadlerini dikkate alarak yapmanın bir ziyanı olmaz. Sonuçta satıcı müşteriye bir fiyat teklif eder. Satın alan bu fiyata razı olursa satış olur, yoksa olmaz. Şu demek oluyor ki burada meydana getirilen, faizli borç verme değil mal satışıdır.” (KAYNAK: Abdulaziz Bayındır, Tecim ve Faiz, Süleymaniye Vakfı Yayınları, İstanbul, 2007, s. 147-149.)

NOT: “Tecim ve Faiz” adlı kitaba aşağıdaki bağlantılardan ulaşabilirsiniz:

www.suleymaniyevakfi.org/hizmetlerimiz/Kitaplarimizi-indirin.html

www.suleymaniyevakfi.com

 

Reactions

0
0
0
0
0
0
Already reacted for this post.

Reactions

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir