Katılım bankasının yapmış olduğu Tevverruk caiz mi, hangi durumlarda kullanılır?

Lütfenlog in or register to like posts.
Yazı
Sual Detayı

Katılım bankaları içinde Tevverruk uygulaması yapanlar var, bu caiz mi hangi durumlarda kullanılır?

Yanıt
Yanıt

Kıymetli kardeşimiz,

Caiz olmayan “ıyne satımı ile caiz olan teverruk arasındaki mühim fark, vadeli olarak satın alınan malın bu malı satana daha ucuz ve peşin olarak geri satılması ile ilgilidir. Bu şekilde olursa “ıyne” satımı olur ve caiz değildir. Vadeli satın alınan mal üçüncü bir şahsa peşin satılırsa “teverruk” olur ve bu işlem birçok fıkıhçı ve bilhassa AAOIFI (Çeşitli ülkelerden âlimlerin katılmış olduğu İslâmî Finans Kuruluşları İçin Muhasebe ve Denetleme Kurumu-Menâme-Bahreyn) tarafınca caiz görülmüştür (Bak. 30 numaralı mi’yar-standart).

Katılım bankaları için bu mevzuyu görüşme ettiğimizde -caiz görülse bile- şekle değil de maksada bakarak bunun, düzgüsel hallerde bir banka işlemi olarak değil, dara düşenler, sıkışanlar, kaynak elde edemediği takdirde mühim zarara uğrayacak olanlar, hâsılı fakirlik sayılan gerekseme halinde kullanılmasına karar verdik.

Mecelle’nin 32. maddesi mühim ihtiyacın fakirlik sayılacağını şöyleki ifade etmiştir: “Hâcet, umumî olsun, hususî olsun, fakirlik menzilesine tenzil olunur.”

Bey’ bi’l-vefânın tecvizi bu kabildendir ki, Buhara ahalisinde borç tekessür ettikde görülen gerekseme üstüne, bu muâmele mer’iyyül icra olmuştur.”

Katılım bankalarından bu usulü (teverruku) uygulayanlar bizim katıldığımız fetvaya nazaran şöyleki yapıyorlar:

adsense

Paraya mühim seviyede gereksinim duyan, bunu sağlayamazsa ya maddi ve içsel zararlara uğrayacak ya da faizli bankaya gitmeye zorunlu olacak durumda bulunan satın alan bankaya müracaat eder, banka sözgelişi Londra borsasından gerektiği kadar sözgelişi bakırı peşin para ile satın alır, bunu müşteriye kârlı ve vadeli olarak satar, vadeli alan satın alan de üçüncü şahsa bakırı birazcık daha ucuz olarak peşin satar, böylece paraya olan ihtiyacını vadeli satın alıp peşin satarak karşılamış olur. Bakırın üçüncü şahsa satımı da gene Londra’da bu maksatla kurulmuş ve çalışan kuruluşlara olmaktadır.

Mecelle’nin fakirlik saydığı mühim gerekseme, lüks olmayan, temin edilemediğinde yaşamı zorlaştıran, maddi yada bedeni zarara sebep olan, sorun veren ihtiyaçtır. Mecburi ulaşım, beslenme, tedavi, vasıta ve gereçler, eğitim ve öğretim, konut, ödenmediği vakit katlanan yada haciz, hapis benzer biçimde sonuçlar doğuran borçluluk bu ihtiyacın örnekleridir.

Bizim olur verdiğimiz “dert çözen finansman” işte bu çeşit gereksinimler için yapılacak teverruk işleminden ibarettir.

Katılım bankaları ve tekâfül sigortacılığı yaşatılmalı, desteklenmeli, kooperatifçilik geliştirilmeli, büyük işleri faize bulaşmadan yapabilmek için lüzumlu olan sermayelere katılım bankalarının gücü yetmediğinde halka açık şirketlerle, uzun vadeli yatırım fonlarıyla yada başka usullerle bu projeler gerçekleştirilmelidir.

Dara düşmüş insanlarımızın sıkıntısını gidermek için karz-ı hasen kurumu ihya edilmelidir.

Merhaba ve yakarış ile…
Sorularla İslamiyet

cesurhan tarafınca Sa, 19/11/2019 – 20:01 tarihinde gönderildi

adsense

Reactions

0
0
0
0
0
0
Already reacted for this post.

Reactions

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir