Kur’an’da geçen şâe ve erâde filleri “istemek” manasına mı gelir?

Lütfenlog in or register to like posts.
Yazı

Şâe شَاء fiilinin aslolan anlamı “şey yapmış oldu”dır. Şey yapmak, bir şeyi oluşturmak şu demek oluyor ki tekvîndir. Allah’ın şeyi tekvîni ile insanoğlunun tekvîni farklıdır. Allah, tekvînine karar verilmiş olduğu şey için yalnız “ol” der, o şey oluşmaya adım atar. İnsanın bu şekilde bir gücü yoktur. O, bir şeyi, sadece Allah’ın koyduğu kanunlara gore oluşturabilir. Bu sebeple Allah Teâlâ şöyleki buyurur:

وَلَا تَقُولَنَّ لِشَيْءٍ إِنِّي فَاعِلٌ ذٰلِكَ غَدًا . إِلَّا أَن يَشَاء أي يكونه اللَّهُ

 

“Hiçbir şey için yarın bunu yapacağım, deme; “Allah şartları oluşturursa” dersen başka.” (Kehf 18/23–24)

İnsanın bir şeyi oluşturması, ihtiyaç duyulan çabayı göstermesine bağlıdır. Tüm insan fiilleri böyledir. Allah Teâlâ şöyleki buyurur:

وَأَن لَّيْسَ لِلْإِنسَانِ إِلَّا مَا سَعَى

 

“İnsanın kendine ilişik bir şeyi yoktur; çaba gösterdiği başka.” (Necm 53/39)

Kısaca kişinin bir çabası yoksa kendinin sayılacak işi de yoktur. Ahirette durum farklıdır, orada istediği her şeyi hazır bulacağı için yapacağı tek şey tercihtir. Bu sebeple ahiret ile ilgili Şâe fiiline “اختار = beğendi, tercih etti” anlamı uygun düşer. O vakit sorduğunuz ayetlerin anlamı şöyleki olur:

 

“Beğendikleri her şey Rablerinin katında onlar içindir. İşte iyilik edenlerin karşılığı budur.” (Zümer, 39/34)

“Derler ki: “Verdiği sözü tutan ve bizlere Aden toprağını veren Allah, yapmış olduğu her şeyi güzel yapar. Onun neresini beğenirsek oraya yerleşiyoruz. Çalışanların karşılığı ne güzeldir!” (Zümer, 39/74)

Kur’an’da geçen şâe شَاء ve erâde أَرَادَ fiillerinin ne manaya geldiğine dair geniş bilgiye aşağıdaki linkten bulunan yazıdan ulaşabilirsiniz:

www.suleymaniyevakfi.org/akaid-arastirmalari/kuranda-sey-meset-irade-ve-fitrat.html

Reactions

0
0
0
0
0
0
Already reacted for this post.

Reactions

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir