Kur’anı’ın Yedi Lehçe suretiyle okunması ne anlama gelir?

Lütfenlog in or register to like posts.
Yazı
Sual Detayı

– Bu durum Kur’an’ın değiştirilmiş olduğu anlamına mı gelir?

Yanıt
Yanıt

Kıymetli kardeşimiz,

Yanıt 1:

“Kur’an yedi harf suretiyle indirildi.” mealindeki hadis-i şerif, değişik değişik “yediler”  olarak yorumlanmıştır ki, lehçeler de bunlardan biridir. Kısaca, lehçe farklılığı yüzde yüz kati değildir. Doğal ki yorumlarda mühim bir yere haizdir.

“Yedi Harf” Müslümanlara Kur’an-ı Kerimi iyice okuyup anlamaları için verilmiş bir ruhsattır. Nitekim mevzu ile ilgili hadislerde; bu durum açıkça vurgulanmaktadır. Bu ruhsatla Kur’an’ın hızlıca yayılması ve Müslümanların dini kolayca anlayıp benimsemeleri hedeflenmiş olmalıdır.

“Yedi Harf” ruhsatı uyarınca, çeşitli şekillerde okunmasına izin verilen kelimeler, Kur’an’ın azca bir kısmını teşkil eder. Kur’an’ın büyük bir kısmın da bu şekilde okuyuş vecihleri yoktur. Yedi Harf’ten vecihler çelişki ve tezatla ifade edilemez. Kolaylık ve rahmet olarak değerlendirilmelidir.

Yedi Harf, Kur’an kıraatinde çeşitliliği ifade eder. Tenakuz ve zıtlığı ifade etmez.

Yedi harf terkibinde geçen “es-Seb’a”dan maksat yedi sayısı değildir. Kesretten kinayedir. Zira yedi, yetmiş, yedi yüz benzer biçimde yedili sayılar tüm dillerde olduğu benzer biçimde Sami dillerinde de kesretten kinaye olarak kullanılır.

Kur’an-ı Kerim’in Yedi Harf suretiyle indirilmiş olması, yazılış mevzusunda değil, kıraat mevzusunda kolaylıktır. O günün şartlarında yazı üslubunun gelişmediği, yazı malzemesinin fazla bulunmadığı, daha da önemlisi şifahi kültüre dayalı olan doğrusu okuma – yazmanın yaygın olmadığı bir toplumda Kur’an’ı ezberleyebildikleri ve okuyabildikleri kadarıyla okuyan ve ayrıca şive, uslub v.s. farklılıkları sebebiyle değişik okuyan insanların okuyuşlarından meydana gelen bir meseledir. Zira bilhassa okuma yazma bilmeyen bazı Arapların şifahi olarak Kur’an okumaları fazlaca zor ve meşakkatli oluyordu. Yedi Harf meselesi bu mevzuda verilmiş bir ruhsattır. Ve bu ruhsat yazı ve yazım mevzusundaki farklılıkları değil, okuyuştaki vecihleri içermiş olsa da aynı manayı ifade eden değişik kelimelerle de okunduğu anlaşılmaktadır. Zira;

Kur’an-ı Kerimin yazılması, Mekke döneminde Kureyşli katipler tarafınca, Medine döneminde ise bir grup Ensar tarafınca icra edilmekte idi. Ve bu iş Hz. Peygamber (asm)’in hayatında tamamlanmıştır. Hz. Ebu Bekir zamanında kitap haline getirme ameliyesi ile Hz. Osman döneminde ise istinsah işlemleri tamamlanmış ve Müslümanların egemenliğinde bulunan bazı beldelere gönderilmiştir.

Bu günün şartlarında yazımı, harekesi, imlası tamamlanmış bir metni (Kur’an’ı) değişik şekillerde değişik kelimelerle okumak mümkün değildir. Zira ortada insanların okuyabilmeleri için tüm ameliyesi tamamlanmış bir Mushaf (Kur’an) bulunmaktadır.

Yanıt 2:

– Bu lehçe farklılığı zannedildiği benzer biçimde o şekilde fazla değildir. Kaynaklardan anlaşıldığı kadarıyla, belli birkaç kelimeye münhasır benzer biçimde görünüyor. Mesela Abdullah b. Mesud’un “el-ı’hn” kelimesini “el-savf” olarak okuması.  -ki, bu ikisi de “yün” anlamına gelir. Sadece, bunun bir izahat anlamında olma ihtimali kuvvetlidir. Bu mevzu daha önceki cevaplarımızda vardır.

– Kaynaklara baktığımızda, soruda yer edinen; “şu sebeple bu lehçe farklılıklarından dolayı insanoğlu birbirini öldürdüler” ifadesi, pek isabetli olmadığını görürüz.(bk. Menahilu’l-İrfan, 1/178).

– Hz. Osman’ın Kur’an’ı bir nusha halinde yazmasına sebep olarak gösterilen misaller iki elin parklarını geçmez. Bu mevzuda daha oldukça, “Ennellahe berîün mine’l-müşrikine ve resulühu” şeklindeki Tevbe suresinin 3. ayeti örnek verilir. Bu ayetin meali: “Allah da resulü de müşriklerden beridir.” şeklindedir. Sadece, burada yer edinen “Resûlühu” kelimesi, “Resulihi” şeklinde okuyanlar olmuş ki, ayetin manası “Allah müşriklerden de resulünden de beridir.” şeklinde olur. Bu ise, tamamen bozuk bir anlamdır.

– Bu “yedi harf” meselesi, ister “lehçe ihtilafı”, ister başka bir adla adlandırılmış olsun, -birkaç kelime hariç- çoğu zaman manayı bozmayan, fakat i’rap, müfred-cem, takdim-tehir  bakımından farklılık arz eden kelimelerden meydana gelir.

 Bu hususta şu misaller verilebilir:

– Kelimenin müfret-cemi şeklinde okunması: “EMANAT-EMANET = emanetler-emanet”(Müminun, 23/8).

– Fiilin değişik kalıpta okunması: “YAKUFÛN-YAKİFÛN”(A’raf, 7/138); anlam değişmez.

– Değişik i’rab şekli: “KATİB-KATEB-KATUB”(Bakara, 2/282). Yazı resmi bu son iki şekle de ihtimallidir.

– Bir kelimenin fazla-noksan olması: “min tahtiha’l-enhar- Tahteha’l-enhar”(Tevbe, 9/100).

Aslen bu iki ayet şekli aslına bakarsanız Kur’an’ın değişik ayetlerinde söz mevzusudur. Daha doğru bir ifadeyle bu ayetten başka, geçmiş olduğu öteki tüm ayetlerde “Min” kullanılmıştır. Arapça dilbilgisi açısından bu iki biçim de doğrudur.

-Takdim-tehir meselsi: “FE YAKTULÛNE VE YUKTELÛNE” ayeti, “FE YUKTELÛNE VE YEKTULÛNE” şeklinde de okunmuştur ki, mana bakımından herhangi bir eksiklik, farklılık söz mevzusu değildir. Birinci okuyuşun anlamı “Öldürürler ve öldürülürler” şeklindedir. İkinci okuyuşun anlamı ise, “Öldürülürler ve öldürürler” şeklindedir. Resmi yazı iki biçim okunmaya da müsaittir.

– Bir kelimenin değişik olarak algılanması: “FE TEBEYYENÛ”(Hucurat, 49/6) kelimesi “FE TESEBBETÛ” şeklinde de okunmuştur. Gene resmi hat bu iki okuyuşa da müsaittir. İki kelime de “araştırmak, incelem etmek” anlamına gelir.

– Lehçe farklılığını gösteren okuyuş: “ETAKE”(Tâhâ, 20/9) kelimesindeki “A” harfi, “Y” olarak yazılmıştır ki, bu kelime hem elifle çekilerek, hem de  “y” ile imale edilerek okunabilir.(bk. Menahilu’l-Kur’an, 1/171-173).

– Bu mevzuda,  Suyutî “İtkan”, Zerkanî “Menahil”,  Subhi Salih “Mebahis”, Ramazan Bûtî, “Min Revaii’l-Kur’an” benzer biçimde Arapça eserlerin yanında, Türkçe olarak da Cerrahoğlu “Tefsir usulü”, Keskioğlu “Kur’an-ı kerim detayları” adlı eserlere de bakılabilir.

İlave informasyon için tıklayınız:

– Kur’an-ı Kerim’in yazılması, toplanması ve kitap haline getirilmesi.

Merhaba ve yakarma ile…
Sorularla İslamiyet

Sorularlaislami… tarafınca Sa, 12/05/2009 – 00:00 tarihinde gönderildi

Reactions

0
0
0
0
0
0
Already reacted for this post.

Reactions

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir