LLE DEVRI

Lütfenlog in or register to like posts.
Yazı

kbsahra1.jpg (9816 Byte)

LLE DEVRI

Pasarofa Antlasmasi neticesinde ortaya ikan barisi iyi kullanmak isteyen
Osmanlilar, artik Avrupa karsisinda müdafa durumunda kalacagini anladigindan,
Balkanlardaki sinir kalelerini tahkim etme, blge halkini yaninda tutmak iin vergileri
azaltma siyaseti uygulamaya agirlik vermekteydi. Damat Ibrahim Pasa, Osmanlilara
stnlk kurmus olan Avrupa’yi her ynyle tanimak iin Avrupa baskentlerine
eliler gndertti. 1718-1730 yillari arasindaki bu dnem, sanatta lle motifinin
islenmesi sebebiyle “Lle Devri” adiyla anilmaktadir. Bu dnemde basımevi
ailmasi, ini ve kumas fabrikasi kurulmasi benzer biçimde bazi mspet yenilikler yapilmissa da,
III. Ahmet ve saray evresinin sasali eglenceleri ve harcamalari huzursuzlugu
artirmaktaydi. Damat Ibrahim Pasa’nin, Iran’a karsi baslatilan savasta (1722) kati netice
alamamasi ve uzayan savas esnasinda Tebriz’in sadrazamin gizli saklı talimatıyla Iran’a terk
edildigi haberi, muhalefetin harekete gemesine yetti.

Patrona Halil Ayaklanmasi’nin patlak vermesiyle bu dnem sonlanıyordu. Damat
Ibrahim Pasa ve yakinlariyla Sultan III. Ahmet asiler tarafindan katledildiler (1730)Bu
olayin ardindan III. Ahmet’in yegeni I.Mustafa hkmdarliga getirildi. (1730-1754).
Kafkaslardaki sinir olaylarini bahane eden Rusya, Kirim Tatarlarina karsi byk bir
saldiri baslatti. Azak ve Bahesaray Ruslarin eline geti (1739). Fransa’nin da
tesvikiyle Osmanlilar, Rusya’ya karsi savas iln etti. Rusya’nin yaninda savasa katilan
Avusturya da, Eflk ve Bogdan’a girmisti. Osmanlilar iki cephede de byk basarilar
kazandilar. Prusya, Fransa ve Isve’in Osmanlilara yakinlasmasi, Osmanlilar karsisinda
ummadiklari bir yenilgi tadan Rusya ve Avusturya’yi baris halletmeye zorladi. Bu savas
sirasinda yeniden Osmanlilarin eline geen Belgrat’ta bir anlasma imzalandi (18 Eyll
1739). Belgrat Anlasmasiyla, Avusturya, Pasarofa barisiyla elde ettikleri tm
topraklardan geri ekildiler. Ruslar da Azak’i terkederek blgedeki kiyi ve deniz
ticaretinin Osmanli gemileriyle yapilmasini kabul etti. Bu anlasma geici de olsa
Osmanlilarin toparlanmasini saglamistir. Savasta Trklerin tarafini tutan Fransa’yla,
Kanuni dneminde taninan imtiyazlari genisleten ve sre tahdidi koymayan yeni bir
kapitlsyon antlasmasi imzalanmistir (1740). Damat Ibrahim Pasa zamaninda baslayan Iran
savaslari Lle Devri’nden sonrasında da devam etmekteydi. Ruslar, ks dnemine giren
Safavilerin elindeki Azerbaycan ve Dagistan’i isgal etmislerdi.

Sirvan halkinin talebi zerine Osmanlilar duruma mdahale etmis, iki lke
arasinda ikabilecek savas Fransa’nin araya girmesiyle nlenmisti. Rusya’nin kuzeydeki
isgaline karsin Osmanlilar da Gney Azerbaycan’i topraklarina kattilar. Sah Tahmasp
1732’de Osmanlilar ile baris yapti. Bu durumu kabullenemeyen Afsar Ender Bey, Sah
Tahmasp’i devirerek kendi hkimiyetini duyuru etti (1736). Osmanlilar bazi topraklari Ender
Han’a birakmaya razi oldu. Her iki taraf iin de yipratici olan bu uzun savaslar, Kasr-i
Sirin antlasmasiyla izilen sinirlarin aynen kabul edildigi 1746 anlasmasiyla son
bulmustur.

I.Mahmut dneminde, basarili savaslarin şu demek oluyor ki sira, ordu iinde de yeni
dzenlemelere gidilmistir. Aslen Fransiz olup Osmanli hizmetine girerek beylerbeyi olan
Ahmet Pasa, Humbaraci Ocagi’ni kurarak (1734), bati savas tekniklerini burada hayata
geirmis idi. I.Mahmut’un vey kardesi III.Osman’in (1754-1757) yerine geen, amcaoglu
III. Mustafa (1757-1773) zamaninda da ordu ierisinde bazi islahatlar devam
ettirilmistir. Nitekim onun dneminde Tophane islah edilerek yeni ve gl toplar
dklms, donanma yenilenmistir. Sadece, Rusya ile baslayan harpler bu yeniliklerin
kafi olmadigini gsterecektir.

Kaynak: Osmanli zamanı

by Muhammed Faruk

Reactions

0
0
0
0
0
0
Already reacted for this post.

Reactions