Nebîmize niçin birden fazla eş alması uygun görülmüştür?

SORU:

Ahzâb sûresi 50. ayette Nebîmize niçin birden fazla eş alması uygun görülmüştür? Nebîmizin bu kadar eşle evlenmesinin gerekçeleri nedir?

Tarih: 14 Ağustos 2017


Nebîmiz, Mekke yaşamı süresince tek eşliydi. Medine’de almış olduğu eşlerin her birinin değişik öne sürülen nedeni vardır. Örnek olarak Aişe Validemiz benzer biçimde genç olanlar, onun en yakın talebesi benzer biçimde dini öğrenmiş ve insanlara öğretmişlerdir. Zeynep Validemiz ile evlenmesi, sırf evlatlık mevzusunun tamamen tarihe karışması içindir. Cüveyriye Validemiz ile evlenmesi, onun tüm kabilesinin Müslüman olmasına yol açarken esirlerle Ne Şekilde evlenileceği mevzusunda da insanoğlu örnek olmuştur. Bunlar tek tek incelendiğinde her birinin değişik bir sebebi olduğu ortaya çıkar.

Diyanet İslam Ansiklopedisi’nde mevzuyla ilgili şu bilgiler yer almıştır:

“Fazlaca evlilik mevzusunda Hz. Peygamber’in hususi bir durumu olduğu şüphesizdir. Onun yaşamının sonlarına doğru dokuz hanımı bir nikâh altında toplamış olması, bazı araştırmacılar tarafınca dünyevî zevklere düşkünlükle yorumlanmak istenmiş ve mevzuyla ilgili bazı iddialar ileri sürülmüştür. Kendisinden önceki birçok peygamberin uygulamalarına, yaşamış olduğu dönemle içinde bulunmuş olduğu çevrenin geleneklerine uyarak birden fazla hanımla evlenen ve evlât sahibi olan Hz. Peygamber’in oldukça evlilik sebeplerini şöylece özetlemek mümkündür:

1. Hz. Peygamber’in ilk eşiyle olan evliliği, kendisi yirmi beş yaşlarında iken kırk yaşlarında olan ve yetimleri bulunan dul bir hanımla olmuştur. Hz. Hatice ile olan bu beraberliği yirmi beş yıl sürmüş, yaşamının bu zinde döneminde başka bir hanımla evlenmemiştir. Onun vefatının arkasından birkaç yıl yalnız yaşadıktan sonrasında elli beş yaşlarında bir dul olan Sevde ile evliliğe ilk adımını atmıştır. Hemen sonra da Hz. Âişe haricinde evlendirilmiş olduğu bayanların hepsi duldu. Tüm gençlik ve olgunluk çağını kendisinden on beş yaş büyük dul bir hanımla geçiren Hz. Peygamber’in evliliklerini beşerî zevklerini doygunluk için yaptığını söylemek mümkün değildir.

adsense

2. Fazlaca eşiyle olan evliliği dört hanımla sınırlandıran âyet nâzil olduğunda Hz. Peygamber dokuz hanımla evli bulunuyordu. Âyet gereği, dörtten fazla hanımla evli olanlar dört tanesini seçmek zorundaydı. Bu durumda kocalarından ayrılan bayanların başka erkeklerle evlenmeleri mümkün olmasına rağmen Hz. Peygamber’in eşleri müminlerin anneleri sayıldığından boşanmaları halinde başkalarıyla evlenmeleri söz mevzusu değildi (bk. el-Ahzâb 33/53). Bu sebeple Resûl-i Ekrem’e özgü bir ruhsat olmak suretiyle hanımlarını nikâhı altında tutmasına izin verilmiştir.

3. Son peygamberin getirmiş olduğu yeni vahiy şüphesiz erkekler kadar hanımefendileri da ilgilendiriyordu. Hanımefendilere yönelik tebliğlerde Hz. Peygamber’in hanımları eğitici ve öğretici görevi ifa ediyorlardı. Bilhassa bayanlara özgü olup adama sormaktan kaçınacakları şeyler hususunda Resûl-i Ekrem’in hanımları birer ilim ve fetva mercii olarak hizmet görüyordu. Bu alanda Hz. Âişe’nin hususi bir yerinin olduğu bilinmektedir. Hz. Âişe Resûlullah’ın ölümünden sonrasında her yaştan insanların, bilhassa bayanların kolaylıkla başvurdukları bir merci olmuştur. Kendisine uzak bölgelerden bazı kişiler de mektupla başvurarak sorular yöneltirlerdi. Hz. Âişe bunlara yazılı olarak yanıt verirdi.

4. Bu genel amaç ve sebeplerin haricinde Hz. Peygamber’in, eşlerinin derhal her biriyle ilgili hususi evlenme sebepleri de bulunmaktadır. Bunlar içinde, kocasının ölümü üstüne dul ve desteksiz kalan ve İslâm’a bağlılıkta sebat eden sahâbî hanımefendileri himayesine alma, onları ödüllendirme (meselâ Sevde bint Zem‘a, Zeyneb bint Huzeyme, Hind bint Ebû Ümeyye), Araplar’ın içinde yerleşmiş yanlış anlayışları değiştirmede fiilen öncülük etme (meselâ Zeyneb bint Cahş), ashabın ileri gelenleriyle, köklü Arap kabileleri ve komşu topluluklarla akrabalık kurarak İslâm toplumunun bir araya gelmesini sağlama (meselâ Hafsa bint Ömer b. Hattâb, Ümmü Habîbe bint Ebû Süfyân, Safiyye bint Huyey) benzer biçimde amaç ve sebepler sayılabilir.” (Kevser Kâmil Ali – Salim Nasihat, “Fazlaca Evlilik”, Diyanet İslam Ansiklopedisi,  c: 8, s. 368)

adsense

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Nebîmize niçin birden fazla eş alması uygun görülmüştür?

Ne OLuşturmak Istiyorsunuz
Standart Soru
Kişilik testi gibi sorular hazırlayabilirsiniz.
Resimli Soru
Bilgi testi. Sorularla bilgi ölçümü yapın.
Anket
Etkili ve görsel anketler hazırlayabilirsiniz.
Makale
Başka sitelerden verileri kolayca entegre ederek listeler hazırlayabilirsiniz
Liste
Etkileyici Yazılar Oluşturabilirsiniz
Oylama Listesi
Kullanıcılar oluşturduğunuz içerikleri puanlayarak en iyi içeriği öne çıkarabilirsiniz.
Caps
Caps Resminizi seçip yükleyin
Görüntü
Resim veya Hareketli Resim
Gif
Hareketli Resimlerle etkileyici listeler oluşturabilirsiniz.