Şafi mezhebine gore, eşinden boşanan şahıs yeniden onunla evlenebilir mi?

Lütfenlog in or register to like posts.
Yazı
Yanıt
Yanıt

Kıymetli kardeşimiz,

Ric’at (boşanan hanıma kocasının geri dönmesi)

Kocanın, boşadığı karısına geri dönmesini mümkün kılan ve kılmayan ol­mak suretiyle boşamalar iki kısma ayrılır. Kocanın karısına yeni bir nikâha gerek kalmaksızın geri dönmesini mümkün kılan boşamaya ric’î, yeni bir nikâhla ge­ri dönmeyi mümkün kılan yada hiçbir şekilde mümkün kılmayan boşamaya ise bâin boşama denir.

Karısını boşayan şahıs için şu dört durumdan biri söz mevzusudur:

1.  Karısını kendisiyle asla cinsel ilişkide bulunmadan boşamıştır.

2.  Cinsel ilişkiden ilkin yada sonrasında mal karşılığında boşamıştır.

3. Cinsel ilişkiden sonrasında düzgüsel bir halde bir yada iki talâkla boşamıştır.

4.  Düzgüsel bir halde üç talâkla boşamıştır.

Karısını birinci maddeye gore boşayan şahıs artık ona geri dönemez. Çün­kü bu kadının iddet beklemesi gerekmez. Yüce Allah şöyleki buyurmuştur:

“Ey inanç edenler! Mümin hanımefendileri nikahlayıp, sonrasında onlara dokunmadan (cinsel ilişkide bulunmadan) kendilerini boşadığınızda, onlar üstünde sizin sayacağı­nız bir iddet göreviniz yoktur. Bu durumda onlara mut’a (1) verin ve kendileri­ni güzel bir halde bırakın.” (2)

Cinsel ilişkiden ilkin bir yada iki talâkla boşamış olsa bile koca, karısına geri dönemez. Bu durumda hanım eğer razı olursa, yeni bir nikâh ve yeni bir mehirle evlenebilirler. Eğer koca, karısını üç talâkla boşamış ise, evlilik artık tamamen sonlanmış olur.

Karısını ikinci maddeye gore boşayan şahıs, sadece yeni bir nikâh ve mehirle ona dönebilir. Mal karşılığında boşamanın, cinsel ilişkiden ilkin yada son­ra olması hükmü değiştirmez.

Karısını üçüncü maddeye gore boşayan şahıs, iddet tamamlanmadan ön­ce karısına geri dönebilir. İddet tamamlandıktan sonrasında ise karısının da razı ol­ması şartıyla yeni bir nikâh akdi yaparak evliliklerini devam ettirebilirler. Bu hususta yüce Allah şöyleki buyurmuştur:

“(Dönüş yapılabilecek) boşama iki de­fadır. Sonrası, ya iyilikle idame ya da güzellikle bırakmak gerekir.” (3)

İki talâktan sonrasında iyilikle tutmak, sadece kocanın karısına geri dönmesiyle mümkün olabilir. Bu mevzuda Hz. Ömer (ra)’in şöyleki söylediği rivayet edilmiştir: “Resûlullah (s.a.v) Hafsa’yı (bir talâkla) boşadı. Sonrasında ona geri döndü.” (4)

Karısını dördüncü maddeye gore boşayan şahıs, nikâhın üç bağını da çöz­müş olduğundan eşiyle olan evliliği devam ettirmesi imkânsızdır. Karısına geri dönmesi sadece hülle kanalıyla mümkün olur. Ilkin de belirttiğimiz şeklinde hülle yaptırmak, İslâm’ın asla hoş karşılamadığı bir yöntemdir.

Ric’atin (boşanan hanıma geri dönmenin) şekli

Karısını düzgüsel bir halde bir yada iki talâkla boşayan şahıs, ona geri dön­mek istediğinde ona, “Sana geri döndüm” yada, “Seni geri aldım” ya da, “Se­ni nikâhıma geri döndürdüm” demesi, evliliklerini devam ettirmeleri için yeter­li olur. Bu sözleri iki âdil tanık huzurunda söylemesi koşul değil, müstehaptır. Bunu şu âyetten anlıyoruz:

“Boşanan bayanlar iddetlerinin sonuna varınca on­ları güzelce tutun ya da onlardan güzelce ayrılın. İçinizden iki âdil kimseyi şa­hit tutun.” (5)

Bir yada iki talâkla boşadıktan sonrasında karısına geri dönen kişinin; bir talâk ile boşamışsa iki talâk hakkı, iki talâk ile boşamışsa bir talâk hakkı vardır ve birliktelikleri geride kalan bir yada iki talâk ile devam eder.

Karısını bir yada iki talâkla boşayan şahıs, iddet tamamlanmadan karısına yeni bir nikâh akdetmeden geri dönebilir. İddet tamamlandıktan sonrasında ise ge­ri dönme hakkı sadece kadının razı olması ve yeni bir nikâh akdi ile mümkün olur. Bu durumda yeni bir mehir de gerekir. Bununla ilgili olarak Kur’ân-ı Kerîm’de şöyleki buyrulmaktadır:

“Hanımefendileri boşadığınız ve onlarda bekleme sürelerini icra ettikleri süre kendi aralarında aklın ve dinin gereklerine uygun olarak güzellikle anlaştıkları takdirde, eşleriyle (tekrardan) evlenmelerine engel olmayın.” (6)

Kocanın, boşadığı karısına geri dönme hakkı olduğu sürece, karısı başka bir erkekle evlenemez. (7)

Dipnotlar:

(1) Mut’a, koca tarafınca, boşadığı eşine verilen para yada maldır.
(2) Ahzâb, 33/49.
(3)  Bakara 2/249.
(4)  Nesâî, Talâk, 76.
(5) Talâk 65/2.
(6) Bakara 2/232.
(7) Şirbînî. Mugni’l-Muhtâc, 5/4-5.

Büyük Şafii İlmihali Mehmet Keskin

Slm ve yakarma ile…
Sorularla İslamiyet

Sorularlaislami… tarafınca Sa, 17/05/2011 – 00:00 tarihinde gönderildi

Reactions

0
0
0
0
0
0
Already reacted for this post.

Reactions

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir