“Say ki öldün; yalvardın, yakardın, sana bigün daha verildi.” sözü kimindir?

Lütfenlog in or register to like posts.
Yazı
Sual Detayı

– Bu söz İmam Gazali’ye mi aittir? Yeri neresidir?
“Say ki öldün; Yalvardın, yakardın, sana bigün daha verildi. Bugünü o gün bil, öyleki yaşa..!”

Yanıt
Yanıt

Kıymetli kardeşimiz,

Evet, bu cümle İmam Gazali’ye aittir. (bk. İhya, -Şamile- 4/394-395) İlgili yerin tamamı şöyledir:

Tüccarların hesap tutmaları, kârın selâmeti içindir. Tüccar ortağından yardım ister, ona sermayesini teslim ettikten sonrasında onunla hesaba oturur. İşte tıpkı bunlar benzer biçimde akıl da ahiret yolunda tüccar gibidir. Onun maksadı ve kârı nefsin rezaletten arınmasıdır. Şu sebeple onun kurtuluşu sadece nefsin arınmasına bağlıdır.

“Nefsini temizleyen kurtulmuş, onu alçaltan da ziyana uğramıştır.” (Şems, 91/9-10)

Nefsin kurtuluşu sadece salih amellerle mümkündür. Bu tecim hususunda akıl, nefisten yardım ister; zira nefsi, nefsin temizlenmesi hususunda kullanır. Tıpkı tüccarın ortağından ve malında tecim hizmetkârından yardım talep etmesi ve ortağından, hesap sorması benzer biçimde…

Öyleki ise ilkin ortakla anlaşması, sonrasında da gerektiğinde hesap sorması gerekir.

Akıl da bunun benzer biçimde, ilkin nefisle antak kalma yapar, nefse yapması gerekenleri bildirir. Onu kurtuluş yollarına irşad edip o yollarda gitmesi için ona kati komut verir. Sonrasında bir an bile onu murakabe etmekten gafil olmaz; zira eğer nefsi dikkatsizlik ederse, nefisten sadece hainlik ve batkı görür. Tıpkı hain bir kölenin fırsat bulduğunda ve tek başına malı yönettiğinde yapmış olduğu benzer biçimde…

Işlem bittikten sonrasında, daha ilkin ileri sürdüğü şarta nazaran hareket etmeyi nefisten istemeli ve bu yönde nefsi hesaba çekmelidir; zira bu öyleki bir ticarettir ki kârı; peygamberler ve şehidlerle birlikte en yüce aden olan sidretü’l-müntehâ denilen makama varmaktır.

Bu bakımdan bu hususta nefisle inceden inceye hesap yapmak, ticaretteki duyarlılık ve incelikten daha fazlaca ihtimamı gerektirir. Oysa dünya kârları, ahiret nimetine nisbetle asla denilecek kadar azdır.

Sonrasında dünya Ne Şekilde olursa olsun neticesi yokluktur. Devam etmeyen bir hayırda hayır yoktur. Hatta devam etmeyen bir şer, devam etmeyen bir hayırdan daha hayırlıdır; zira devam etmeyen şer kesildiğinde, onun kesilişinden dolayı bir luk olur. Devam etmeyen hayır kesildiğinde ise üzüntü kalır.

Nitekim ozan şu şekilde der;

“Benim katımda üzüntünün en şiddetlisi, sahibinin kendisinden gideceğini bilmiş olduğu bir sevinçteki üzüntüdür!”

Bu bakımdan Allah’a ve son güne inanç eden her önlemli kulun, nefsini hesaba çekmesi, hareketlerinde ve düşüncelerinde nefsi sıkıştırması farzdır; zira yaşamın her nefesi kıymet biçilmez bir cevherdir. O cevher ile nimeti ebediyen tükenmeyen hazinelerden biri satın alınır. Bu bakımdan bu nefesleri zayi etmek yada helâki gerektiren mevzulara sarfetmek büyük bir zarardır, korkulu bir harekettir. Akıllı bir kimsenin nefsi bu şekilde bir harekete razı olmaz.

Öyleyse kul sabahladığında ve sabahın farzını eda ettiğinde, bir saatlik zamanı nefsiyle hesaplaşmaya tahsis etmelidir.

Nitekim tüccar bir kimse tecim malını ortağına teslim ettikten sonrasında aralarındaki şartı konuşmak için sakin bir yer bulur. Bu bakımdan kul nefsine şu şekilde demeli:

“Hayatımdan başka sermayem yok! Hayatım yok olunca sermayem yok olmuş anlama gelir. O vakit hem ticaretten, hem de kârdan umut kesilir. Bu yeni günde de Allah Teâlâ bana yaşama imkânını vermiştir. Ecelimi bigün daha tehir etmiş ve onu bana bir nimet olarak lütfetmiştir. Eğer beni öldürseydi, beni sâlih amel işlemek için bir tek gün dünyaya göndermesini temenni edecektim. O halde, ey nefsim! Öldüğünü, sonrasında dünyaya geri gönderildiğini düşün de sakın bugünü boşa geçirme! Zira nefeslerin her biri kıymet biçilmez bir cevherdir. Ey nefis! Bil ki gün ve gece yirmi dört saatten ibarettir.”

Merhaba ve yakarış ile…
Sorularla İslamiyet

droguzmemis tarafınca Ct, 11/02/2017 – 01:34 tarihinde gönderildi

Reactions

0
0
0
0
0
0
Already reacted for this post.

Reactions

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir