Teşbihe ve tescime düşmememiz için belirtilen muhkem ayet ve hadisler nedir?


Yanıt
Yanıt

Kıymetli kardeşimiz,

– İslam’da ilk teşbih ve tecsim inancını ortaya atan, Mucessimelerin lideri Hişam b.Yargıcı er-Rafızîdir. Haşvilerden de Mudar, Kehmes ve Ahmed el-huceymî  teşbihin ve tecsimin başını çekenlerdendir.

– Teşbih ve tecsimden kurtulmak için şu veciz ayete bakmak yeterlidir:

“Onun benzeri hiçbir şey yoktur. O her şeyi hakkıyla işitendir, bilendir.”(Şura, 42/11).

Bu ayette, bir taraftan mahlukların fiillerinden olan işitme ve görme işi Tanrı’a isnat edilmiş, öteki taraftan “O’nun benzeri hiçbir şey yoktur” denmiştir.

Bundan anlaşılıyor ki, Tanrı’ın -sözgelişi- insanlarla bazı sıfatları paylaşmıştır. Fakat, bu sıfatlar asla aynı şey değildir. Biri âciz, hadis, fani mahluka ilişkin, diğeri Kadîr, ezelî, Bakî olan Tanrı’a aittir. Özetle; Tanrı’ın sıfatlarından biri de, “muhalefetun lilhavadis = sonradan mevcud tüm varlıklardan değişik olmasıdır.”

– İbn teymiye “Şerhu’l-Akideti’l-Vasitıye”(1/67-şamile) adlı eserinde teşbihi tamamen reddetmektedir. İhlas suresinin fazileti hakkında açıklamalarda bulunurken,  şu görüşlere yer vermiştir:

“Bak, şu sure-i celile iyi mi birleştirme akidesini, marifetullah’ı ve yüce Tanrı’a lüzumlu olan sıfatları kanıtlama edip ortaya koymuştur. Sözgelişi; “Ahad” kelimesiyle, tüm şirk çeşitlerini reddeden Tanrı’ın ahadiyetini/birliğini vurgulamış; “Samed” kelimesiyle, Tanrı’ın tüm noksan sıfatlardan uzak ve tüm muhteşem sıfatlara haiz bulunduğunu ifade eden samediyetini nazara vermiş;  çocuk, anne-babaya haiz olmak şeklinde, Tanrı’ın birliği ve hiçbir şeye muhtaç olmayan samediyet vasfına aykırı olan şeylerin O’ndan uzak bulunduğunu ifade etmiştir. Son olarak da, surede Tanrı’ın teşbihi/benzeri, temsili/misali, naziri/denginin olmadığına dair gerçek, O’nun “küfvünün/denginin” imkânsızlığıyla dikkatlere sunulmuştur.”

adsense

“Marifetullah ile ilgili bu kapsamlı detayları ihtiva eden İhlas Suresi’nin hakikaten Kur’an’ın üçte birine denk olmaya hakkı vardır”

Bununla birlikte, İbn Teymiye, Kur’an ve hadislerde Tanrı için kullanılan “yed, vecih vs” sıfatları tevil etmeden kabul eder. Ona nazaran, bu vasıflar mecaz değil, hakikattir fakat bunlar hiçbir süre -Mücessimenin düşündüğü gibi- O’nu organlar sahibi bir cisim şeklinde algılamayı gerektirmez.  Tersine, bu sıfatlar Tanrı’a yakışır şekilde O’nda vardır.(a.g.e, 1/119-126). İşte onun -ehlisünnet alimlerinin tevilli görüşlerine aykırı olan- bu tevilsiz görüşü, bazıları tarafınca tecsim ve teşbih suçlamasıyla eleştirilmesine sebep olmuştur.

İlave bilgiler için tıklayınız:

 

MÜŞEBBİHE.

 

SIFAT-I İLAHİYYE.

 

TENZÎHÎ SIFATLAR.

 

Allah için bir değişiklik, zaman ve mekan söz konusu olmaz mı?

Merhaba ve yakarış ile…
Sorularla İslamiyet

Sorularlaislami… tarafınca Sa, 14/07/2009 – 00:00 tarihinde gönderildi

adsense

Yorumlar 0

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Teşbihe ve tescime düşmememiz için belirtilen muhkem ayet ve hadisler nedir?

Ne OLuşturmak Istiyorsunuz
Standart Soru
Kişilik testi gibi sorular hazırlayabilirsiniz.
Resimli Soru
Bilgi testi. Sorularla bilgi ölçümü yapın.
Anket
Etkili ve görsel anketler hazırlayabilirsiniz.
Makale
Başka sitelerden verileri kolayca entegre ederek listeler hazırlayabilirsiniz
Liste
Etkileyici Yazılar Oluşturabilirsiniz
Oylama Listesi
Kullanıcılar oluşturduğunuz içerikleri puanlayarak en iyi içeriği öne çıkarabilirsiniz.
Caps
Caps Resminizi seçip yükleyin
Görüntü
Resim veya Hareketli Resim
Gif
Hareketli Resimlerle etkileyici listeler oluşturabilirsiniz.